Στον αληθινό καθρέφτη, αναζητώ τον αυθεντικό μου εαυτό, χωρίς φόβο και ανάγκη να με εφησυχάσω πως πληρώ προδιαγραφές. Απαλλαγμένος από τον εθισμό της οπτικής των άλλων, μπορώ να είμαι ο αληθινός μου εαυτός, ελεύθερος από ντροπή, συγκρίσεις, απαιτήσεις του «πρέπει» , όπως όταν ήμουν στα πρώτα χρόνια της ζωής μου, πριν κληθώ να μπω κι εγώ σε καλούπια απαιτήσεων. Σε αυτόν τον καθρέφτη δε χρειάζεται να είμαι τέλειος γιατί είμαι αρκετός, δεν ψάχνω κάποιο άλλο μισό να με συμπληρώσει γιατί είμαι ολόκληρος, έχω αμέτρητες δυνατότητες και αξίζω χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Δεν είμαι οι πράξεις και τα επιτεύγματά μου, δεν είμαι οι σκέψεις και τα συναισθήματά μου, δεν μετριέμαι με βάση το πώς φαίνομαι , πόσο δημοφιλής είμαι, πόσο πολύ αγαπιέμαι. Είμαι γνήσιος, σε ισορροπία με τον εαυτό μου, με αποδοχή και κατανόηση ακόμη και των πλευρών μου που χρήζουν βελτίωσης, με διάθεση αυτοσυμπόνιας κι αυτοφροντίδας. Με κοιτάζω με αγάπη, χωρίς ίχνος κριτικής, τιμωρίας, απόρριψης. Η ύπαρξή μου από μόνη της είναι δώρο και της φέρομαι με τον σεβασμό και την προσοχή που αξίζει σε κάθε τι πολύτιμο.

Ανάλογα με ποιον εαυτό ψάχνω να δω, αυτόν που φαίνομαι ή αυτόν που είμαι, επηρεάζεται κι η διάθεση για την νέα μέρα που ξεκινά,
η ποιότητα της σχέσης μου και με τους άλλους, οι στόχοι στους οποίους θα επιδοθώ, ο χρόνος κι η ενέργεια που θα επενδύσω,
ο απολογισμός στο κλείσιμο της ημέρας, των χρόνων, του περάσματός μου στη ζωή και τον κόσμο.

Από  τη μία η δύναμη της συνήθειας, το βόλεμα, η υποχρέωση αφοσίωσης, η επιμονή πως κάπως μαγικά κάποτε θα αλλάξουν τα πράγματα μέσα από την υπομονή, ο χρόνος που επενδύσαμε, οι θυσίες που κάναμε, η ασφάλεια του οικείου και ο φόβος του αγνώστου, το ρίσκο που ποτέ δεν τολμήσαμε… «κράτα μικρό καλάθι» μας έμαθαν, «την μπάλα χαμηλά»… Κι από την άλλη, η κούραση της ρουτίνας σαν την «μέρα της μαρμότας», η έλλειψη χαράς  και δημιουργικότητας, τα όνειρα που τους ψαλιδίσαμε τα φτερά, οι νεανικές λαχτάρες που για αλλού μας προόριζαν, όλα όσα θα μπορούσαμε να βιώσουμε, αν τολμούσαμε να πούμε κάποια «όχι», να βάλουμε όρια, να υπερασπιστούμε τα «θέλω» μας απέναντι στους δυνάστες των «πρέπει».

Κάποιες φορές είναι ευκολότερο να κατηγορήσουμε τους άλλους για τις επιλογές μας, τους γονείς και την ανάγκη μας να τους ικανοποιήσουμε, τους συντρόφους μας που εντωμεταξύ άλλαξαν ή τελικά πραγματικά γνωρίσαμε όταν παραιτηθήκαμε από την προσπάθεια να τους ταιριάξουμε στα ιδεατά μας, τους δύσκολους καιρούς της χώρας μας, τα επικριτικά βλέμματα και σχόλια των άλλων, που η γνώμη τους έχει συχνά  μεγαλύτερη βαρύτητα από τη δική μας, τον χρόνο που πέρασε και πλέον είναι αργά για ανοίγματα, ο,τιδήποτε θεωρούμε πως μας στερεί την επιλογή.

Όμως και το να μένουμε στα ίδια ενώ γνωρίζουμε πως δε μας ικανοποιούν, είναι επιλογή. Μπορεί να μην το βλέπουμε έτσι, γιατί θεωρούμε πως δεν είναι δυνατόν με τη θέλησή μας να επιλέξουμε κάτι που δεν είναι το καλύτερό μας, κάτι που μας προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα, ωστόσο αυτό κάνουμε κι είναι σημαντικό να το αναγνωρίσουμε. Κάποιο «όφελος» σημαντικό κρύβεται για μας εκεί. Κάτι που, αν το χάσουμε, φοβόμαστε πως ίσως απειληθούμε περισσότερο από την τρέχουσα μη γεμάτη ικανοποίηση ζωή.

Αν δεν είχαμε λοιπόν αυτό το βαρίδιο που σέρνουμε στο πόδι μας, αν ελευθερωνόμασταν από αυτό, πώς αλλιώς θα ήταν η ζωή μας;

Τι θα ήταν διαφορετικό;

Θα το αντέχαμε;

Η εικόνα σώματος δεν είναι ένας συνδυασμός αριθμών (πχ. η περιβόητη ιδανική αναλογία για τις γυναίκες : στήθος  90cm, μέση 60cm, γοφός  90cm), αλλά το σύνολο των αντιλήψεων, στάσεων, συναισθημάτων και συμπεριφοράς που έχει κάποιος για το σώμα του. Πρόκειται δηλαδή για μια υποκειμενική αίσθηση, που δεν αποκλείεται μάλιστα να διαφέρει από το αντικειμενικό μέγεθος και σχήμα του σώματός μας (πχ. κάποιος με υπερβολικά χαμηλό βάρος να βλέπει το σώμα του παχύσαρκο ή κάποιος παχύσαρκος να βλέπει τον εαυτό του λιγότερο παχύ από όσο πραγματικά είναι).  Ο τρόπος λοιπόν που σκέφτομαι για το σώμα μου (το πώς αξιολογώ  το μέγεθός μου), η συναισθηματική μου στάση απέναντί του (πόσο ικανοποιημένος ή δυσαρεστημένος είμαι), η συμπεριφορά μου ως αποτέλεσμα τόσο της προαναφερόμενης αξιολόγησης όσο και της σημασίας που αποδίδω στην εμφάνισή μου (πόσο επενδύω δηλ. σε αυτήν), συνδέεται με την αυταξία μου και κατ’ επέκταση επηρεάζει πολύ τη ζωή μου.

Χρειάζεται λοιπόν η προσοχή μου, όταν παρατηρώ δυσλειτουργία στην καθημερινότητά μου που αποδίδεται στην δυσαρέσκεια για το σώμα, ως αποτέλεσμα της απόκλισης του εαυτού μου όπως τον βλέπω και τον νιώθω από τον ιδανικό εαυτό που επιθυμώ.  Στη διαμόρφωσή αυτής της δυσαρέσκειας  βέβαια παίζουν πάρα πολλές παράμετροι ρόλο, από την παιδική μας κιόλας ηλικία, όπως

• • Πολιτισμικές επιρροές :
    Ιδίως του Δυτικού τρόπου σκέψης, όπου το λεπτό σώμα είναι συνυφασμένο με πειθαρχία, επιτυχία και κοινωνική αποδοχή

• • Διαπροσωπικές εμπειρίες:
    – Γονείς (είτε άμεσα μέσω επικριτικών σχολίων, συστάσεων και διατροφικών επιταγών είτε έμμεσα ως πρότυπα μίμησης – πχ. η μαμά που κάνει δίαιτα κι ανησυχεί διαρκώς για το βάρος της)
    – Φίλοι & συμμαθητές (υποτιμητικά σχόλια που αφορούν στην εμφάνιση, σε συνάρτηση με την ανάγκη για ομοιότητα κι αποδοχή)
    – Ερωτικοί σύντροφοι (ιδίως για τις γυναίκες, καθώς η ελκυστικότητα είναι συνυφασμένη περισσότερο με την ομορφιά και το λεπτό σώμα, παρά οποιοδήποτε άλλο προσόν)

• • Κοινωνικές επιταγές :
    – Πίεση για σμίκρυνση σώματος στα μοντέλα, με αποτέλεσμα την θεώρηση του λεπτού σχήματος ως ιδανικό, ως αποτέλεσμα του οικονομικού οφέλους για τη βιομηχανία της μόδας, καθώς λιγότερο ύφασμα συνεπάγεται μικρότερο κόστος παραγωγής
    – Μ.Μ.Ε & Social Media (Έμφαση στην εξωτερική εμφάνιση κι «αντικειμενικοποίηση» του σώματος, προκειμένου να καταναλωθούν τα προϊόντα ομορφιάς που υπόσχονται την ελκυστική εμφάνιση, με ταυτόχρονη υποτίμηση της καλλιέργειας του πνεύματος και της αξίας του εσωτερικού πλούτου των ανθρώπων, ως παράγοντες κατάκτησης της επιτυχίας κι ευτυχίας)

• • Προσωπικές παράμετροι:
    – Φυσικά χαρακτηριστικά
    – Προσωπικότητα
    – Γνωστικά σχήματα για την εικόνα σώματος, που αντανακλούν τις βαθύτερες πεποιθήσεις μου για τη σημασία της εμφάνισης και τον βαθμό που επηρεάζει τη ζωή μου
    – Επικέντρωση στα αρνητικά σημεία του σώματος
    – Τελειοθηρικές απαιτήσεις από τον εαυτό, που οδηγούν σε ματαίωση και υπεργενίκευση του αισθήματος αποτυχίας, κάθε φορά που δεν επιτυγχάνω τους μη ρεαλιστικούς στόχους σε σχέση με την εικόνα σώματος
    – Σύνδεση εικόνας εαυτού και αυταξίας με εικόνα σώματος
    – Απορρέοντα συναισθήματα και συμπεριφορές (ντροπή για εικόνα σώματος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αίσθηση αποτυχίας και μειονεξίας, περιφρόνηση εαυτού, κοινωνική εσωστρέφεια, προβλήματα στις σχέσεις, χαμηλή διάθεση, υψηλό άγχος, κινητοποιητική προέκταση της εμφάνισης, δηλ. πόσο σημαντικό είναι για κάποιον να διατηρεί μια ελκυστική εμφάνιση)
    – Στρατηγικές διαχείρισης (πχ. αποφυγή έκθεσης σώματος, κοινωνική απόσυρση, εμμονική ενασχόληση με το σώμα)
    – Αυξημένη πιθανότητα σύνδεσης με κάποιου είδους διατροφική διαταραχή
    – Διαταραχή αντίληψης για το σώμα, ακόμη και περίπτωση σωματοδυσμορφοφοβίας , δηλ. επίμονη ανησυχία για κάποιο μέρος του προσώπου ή του σώματος, που εμπεριέχει οπτική, γνωστική και βιωματική διαστρέβλωση
    – Περίπτωση σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική κυρίως ηλικία, χωρίς απαραίτητα ωστόσο να πρόκειται για αιτιώδη σχέση

Για την περίπτωση που η δυσαρέσκεια σώματος δε συνδέεται με διατροφική διαταραχή, οπότε η συνδρομή ειδικών κρίνεται απαραίτητη, αυτό που μπορώ να κάνω για να βοηθήσω τον εαυτό μου να απεκδυθεί λίγη ντροπή μαζί με τα ρούχα που καλείται να αφαιρέσει είναι

Πολύ συχνά ζούμε με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν, φορτωμένοι ενοχές για όσα δεν κάναμε ή κάναμε λάθος, ρίχνοντας καμιά ματιά πού και πού στο μέλλον, συνήθως όμως υπό αναβλητική αίρεση (όταν θα έχω πρώτα … τότε θα …) ή  σε ευκτική (μακάρι να…), αδιαφορώντας ουσιαστικά για το παρόν, για το εδώ και τώρα, τον μόνο πραγματικό χρόνο που έχουμε στη διάθεση μας ν’ αξιοποιήσουμε.

Κοιμίζουμε τους φόβους του άγνωστου, βουλιάζουμε όλο και περισσότερο στο βαθούλωμα του βολέματος, εξαντλώντας  την κίνηση της δράσης στο επικριτικό τέντωμα του δακτύλου απέναντι στον εαυτό, χωρίς να συνειδητοποιούμε πως συνεχίζουμε να κλαίμε για ένα γάλα που κάποτε χύθηκε, σπαταλώντας ωστόσο επιπρόσθετα σταγόνα τη σταγόνα την τωρινή παραγωγή, θεωρώντας δεδομένο πως η αγελάδα θα συνεχίζει να παράγει γάλα και μάλιστα εξίσου καλής ποιότητας και ποσότητας για εμάς για πάντα.

Παρόλο που γεννιόμαστε απόλυτα εξαρτημένοι από φροντιστές, όσο προχωράμε στα αναπτυξιακά στάδια  κι αποκτούμε δεξιότητες, οι άνθρωποι προσπαθούμε να είμαστε αυτάρκεις. «Μόνο μου» φωνάζει το παιδάκι, ορθώνοντας το ανάστημά του την ώρα που πασαλείβεται με το κουτάλι να βρει το στόμα ή παλεύει να βρει το  μανίκι να ντυθεί. Εκεί έρχεται ο ενήλικας, που κάποτε εκπαιδεύτηκε κι εκείνος, και του υποδεικνύει  ποιο παπούτσι μπαίνει σε ποιο πόδι, ενώ αργότερα του μαθαίνει πώς να δένει και τα κορδόνια του.

Στην αρχή θα υποτιμήσω τα σημάδια, θα κάνω πως δεν ακούω τις ανάγκες μου, θ’ αναζητήσω αντιπερισπασμούς, θα προωθήσω στην λίστα προτεραιοτήτων υποδεέστερες ανάγκες, θα φάω τα συναισθήματά μου, θα πνίξω στο αλκοόλ και στις ουσίες την μοναξιά μου, θα πέσω με τα μούτρα στη δουλειά και στην φροντίδα των άλλων για να μην αφήσω περιθώρια στις δύσκολες σκέψεις για τον εαυτό μου, θα κάνω περιττές αγορές που υπόσχονται εφήμερα χαμόγελα, θ’ αποκοπώ από τις σχέσεις που θέλουν δουλειά και δεξιότητες επικοινωνίας, θα σερφάρω τον χρόνο μου σε μια οθόνη, τη στιγμή που η ζωή η ζώσα μου βάζει ουσιαστικά απουσία.

Αν καταφέρω να ξεπεράσω την δυσκολία να ζητήσω βοήθεια, να παραδεχτώ πως έκανα το καλύτερο που μπορούσα δεδομένων των συνθηκών, ωστόσο κάτι πρέπει να αλλάξει καθώς ο χρόνος κυλά, χωρίς στην καλύτερη περίπτωση ν’  αξιοποιώ στο μέγιστο το δυναμικό μου ή στην χειρότερη υποφέροντας και δυσλειτουργώντας, ή όταν ο οργανισμός, σε μια απελπισμένη προσπάθεια ν’ ακούσω τις ανάγκες του για αλλαγή, χτυπά τα καμπανάκια των συμπτωμάτων, η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποβεί πραγματικά σωτήρια.

Είναι μια επένδυση πολύτιμη για τον εαυτό, εκείνον, που κάθε στιγμή, από την πρώτη ανάσα μέχρι την τελευταία, μαζί του την περνώ κι ας έπαψα να βιώνω αυτές τις ανάσες συνειδητά. Ο καθένας μας αξίζει να νιώθει καλά, το δικαιούται, το οφείλει στον εαυτό του πρώτα και ακολούθως στις σημαντικές του σχέσεις. Οι οδηγίες στο αεροπλάνο για τους φροντιστές, συστήνουν να τοποθετήσουν την μάσκα οξυγόνου πρώτα στον εαυτό τους και μετά στα παιδιά που συνοδεύουν. Λιπόθυμοι, πώς να τα βοηθήσουν άλλωστε;

Κάνω γενέθλιες ευχές ξανά και ξανά, ενδεχομένως τις ίδιες, προσδοκώντας να πραγματοποιηθούν σα μάνα εξ ουρανού, χωρίς να είμαι παράλληλα διατεθειμένος να καταβάλω την ανάλογη προσπάθεια και θυσία, ενώ παράλληλα απογοητεύομαι με τη ζωή μου, που δεν είναι όπως θα την ήθελα. Με ένα μαγικό ραβδί, κάπως  να γίνει να είμαι πάντα χαρούμενος, να εργάζομαι λίγο και να αμείβομαι πολύ, να τρώω και να μην παχαίνω, να έχω γνώσεις χωρίς να διαβάζω, να με αγαπούν και να με προσέχουν χωρίς να χρειάζεται να φροντίζω για τις σχέσεις μου, να δείχνω νεότερος, ομορφότερος, καλύτερος κι ας μην είμαι. Τα κεριά σβήνουν, αυξάνονται, οι ευχές παρελαύνουν, έρχεται κάποια στιγμή όμως που δεν χωρώ άλλο να κρύβομαι πίσω από το δάχτυλό μου.  Ξέρω τι πρέπει να κάνω ή έστω τι άλλο να μην κάνω κι ας δυσκολεύεται το βόλεμα ή ο εγωισμός μου να το παραδεχτεί.

Πώς επιλέγω να την ζήσω την μία και μοναδική ζωή μου τελικά;
Πόσο καλά νοιώθω με τον εαυτό και τα όνειρά μου και πόσο τα προδίδω καθημερινά;
Συμπεριφέρομαι λες και η ζωή μου χρωστά και μου αξίζουν δικαιωματικά τα καλύτερα,
αλλά μέσα μου πόσο πραγματικά πιστεύω πως αξίζω και τι ακριβώς;
Τι θα κάνω για αυτό; Τι θα κάνω επιτέλους για μένα;